Trafik Kazasında Manevi Tazminat: Kimler, Kimden ve Ne Kadar İsteyebilir?

Trafik kazasında yaralanan kişi, uğradığı acı ve elem nedeniyle manevi tazminat talep edebilir. Ağır yaralanma veya ölüm hâlinde bu hak, zarar görenin yakınlarına da tanınır. Manevi tazminat, zorunlu trafik sigortasının kapsamında olmadığından doğrudan araç işleteni ve sürücüden istenir.

Kimler manevi tazminat isteyebilir?

Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesine göre hâkim, bedensel zarar hâlinde zarar görene uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınları da manevi tazminat isteyebilir. Uygulamada eş, çocuklar, anne-baba ve kardeşler bu kapsamda değerlendirilir; somut ilişkinin yakınlığına göre başka kişiler de talepte bulunabilir.

Kimden istenir?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesine göre motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi, aracın işletilmesinden doğan zarardan müteselsilen sorumludur. Bu nedenle manevi tazminat, kusurlu aracın işleteni (çoğunlukla ruhsat sahibi) ve sürücüsünden birlikte istenebilir. Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartlarına göre manevi tazminat sigorta teminatı dışındadır; aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortası varsa poliçe kapsamına göre sigortacıya da başvurulabilir.

Miktar nasıl belirlenir?

Manevi tazminatın amacı zenginleşme değil, yaşanan acının bir ölçüde hafifletilmesidir. Hâkim miktarı belirlerken;

• Yaralanmanın ağırlığını ve kalıcı etkilerini (maluliyet oranı, tedavi süresi),
• Tarafların kusur oranlarını,
• Tarafların ekonomik ve sosyal durumunu,
• Olayın meydana geliş biçimini ve paranın alım gücünü

dikkate alır. Kesin bir tarife yoktur; Yargıtay’ın benzer olaylardaki kararları yol gösterici olur.

Görevli mahkeme ve arabuluculuk

İşletene ve sürücüye karşı açılan manevi tazminat davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür. Davalılardan biri sigorta şirketiyse ve dava ticari nitelik taşıyorsa asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir. Haksız fiilden doğan tazminat davalarında kural olarak dava şartı arabuluculuk yoktur; ancak dava ticari dava niteliğindeyse arabuluculuk şartı aranır.

Zamanaşımı

Tazminat talebi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda fiil aynı zamanda suç oluşturduğundan, ceza kanunundaki daha uzun dava zamanaşımı süresi uygulanır.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 85
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 56, 72

Bu yazı 15 Ekim 2026 tarihinde güncel mevzuata göre yeniden düzenlenmiştir.