Özel Güvenlik Kimlik Sorabilir mi? Yetkinin Sınırları ve Kimlik Kaydı

Özel güvenlik görevlisi her yerde kimlik soramaz: 5188 sayılı Kanun m.7’ye göre bu yetki toplantı, konser, maç gibi etkinlikler ile havalimanı, gar ve terminallerle sınırlıdır. Kimliğin kayda alınması ise kişisel veri işleme faaliyetidir.

Konu

Site, rezidans, iş merkezi ve alışveriş merkezi girişlerinde özel güvenlik görevlilerinin ziyaretçilerden ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve ziyaret edilecek kişi bilgisini istemesi, araç plakalarını kaydetmesi yaygın bir uygulamadır. Bazı yerlerde kimlik kartı alıkonularak karşılığında giriş kartı verilmekte veya ziyaretçiden deftere imza atması istenmektedir. Bu uygulamaların hukuki dayanağı, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Özel güvenlik görevlisinin yetkisi

5188 sayılı Kanun’un 7. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini sınırlı olarak sayar. Kimlik sorma yetkisi bu maddede yer almakla birlikte, görev alanıyla ve Kanun’da belirtilen hâllerle sınırlıdır. Kanun, kimlik bilgilerinin kayda alınmasını, kimlik kartının alıkonulmasını veya fotokopisinin çekilmesini ayrıca düzenlememektedir. Özel güvenlik görevlisi genel kolluk yetkisine sahip değildir; yetkileri kamu kolluk görevlilerine göre dar yorumlanır.

Kişisel verilerin korunması açısından

Ziyaretçi bilgilerinin kaydedilmesi bir kişisel veri işleme faaliyetidir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından bu işleme her zaman açık rızaya dayanmak zorunda değildir: Kanun’un 5. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan hukuki yükümlülük veya veri sorumlusunun meşru menfaati gibi sebeplere de dayanılabilir. Ancak hangi sebebe dayanılırsa dayanılsın, işlemenin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olması gerekir. Güvenlik amacıyla sınırlı bilgi kaydı savunulabilir olsa da, kimlik kartının alıkonulması veya tüm kimlik bilgilerinin fotokopiyle saklanması ölçülülük ilkesi bakımından tartışmalıdır. Site veya bina yönetimi veri sorumlusu sıfatıyla ziyaretçileri aydınlatmak, kayıtları güvenli biçimde saklamak ve süresi dolanları imha etmekle yükümlüdür.

Ziyaretçi olarak haklarınız

Kayıt tutan yönetimden aydınlatma metnini isteyebilir, Kanun’un 11. maddesi kapsamında verilerinizin hangi amaçla işlendiğini ve kimlerle paylaşıldığını öğrenebilirsiniz. Başvurunuz otuz gün içinde yanıtlanmaz veya reddedilirse Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyette bulunabilirsiniz. Kimlik kartınızın alıkonulmasını kabul etmek zorunda değilsiniz; bu durumda alternatif bir doğrulama yöntemi talep edilebilir.

Kaynaklar

• 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, m. 7
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m. 5, 11