Araç Değer Kaybı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Kazada hasar gören aracın onarıldıktan sonra ikinci el piyasa değerinde oluşan azalma, kusurlu tarafın trafik sigortacısından talep edilebilir.

Değer kaybı nedir?

Araç değer kaybı, trafik kazasında hasar gören bir aracın onarılmış olmasına rağmen ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmadır. Parça değişimi ve boya gibi işlemler aracın orijinalliğini etkiler; kaza kaydı da TRAMER sisteminde yer alır. Aracın kaza öncesindeki piyasa değeri ile onarım sonrasındaki piyasa değeri arasındaki fark, araç sahibinin zararı olarak kabul edilir ve tazmin edilebilir.

Kimden ve hangi şartlarla istenir?

Talep, kazaya karışan karşı tarafın sürücüsüne, araç işletenine veya zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısına yöneltilebilir. Tazminat, karşı tarafın kusur oranıyla sınırlıdır; kendi kusur oranınıza düşen kısım talep edilemez ve tam kusurlu olan taraf kendi aracı için değer kaybı isteyemez. Sigortacıya karşı talepte, poliçenin kaza tarihinde yürürlükte olması ve zararın poliçe limitleri içinde kalması gerekir; limiti aşan kısım için sürücü ve işletene başvurulur.

Başvuru süreci

Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca dava veya tahkim yoluna gidilmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması zorunludur. Sigortacı on beş gün içinde yanıt vermez ya da talebi kısmen veya tamamen reddederse, sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olması kaydıyla Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir veya mahkemede dava açılabilir. Başvuruya kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, onarım faturaları ve aracın ruhsatı eklenmelidir.

Hesaplama ve zamanaşımı

Değer kaybının hesaplanma yöntemi son yıllarda önemli ölçüde değişmiştir. Sigorta genel şartlarında yer alan ve değer kaybını katsayılarla hesaplayan formül, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrasında uygulanmamakta; değer kaybı, reel değer kaybı ilkesine göre aracın kaza öncesindeki ve onarım sonrasındaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespiti suretiyle belirlenmektedir. Bu tespit, aracın yaşı, kilometresi, hasarın yeri ve niteliği, onarımın şekli ve önceki hasar kayıtları dikkate alınarak bilirkişi incelemesiyle yapılır. Bu nedenle internette yer alan hazır hesaplama araçlarının verdiği sonuçlar gerçek zararı yansıtmayabilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi uyarınca maddi tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 97, 109
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, m. 30