İfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım? Şüphelinin Hakları
- Av. Oğulcan PEHLİVAN
- 02.11.2026
- Okuma süresi 3 dk.
Kısaca: İfadeye çağrıldığınızda önce hangi sıfatla (şüpheli, tanık, müşteki) çağrıldığınızı öğrenin. Şüpheli olarak ifade verirken susma hakkınız, avukat (müdafi) yardımından yararlanma hakkınız ve lehinize delillerin toplanmasını isteme hakkınız vardır (CMK m.147). Çağrıya uyulmazsa zorla getirme kararı verilebilir. Telefonla para, IBAN veya şifre isteyen “savcılık/polis” aramaları dolandırıcılıktır.
Kolluktan veya savcılıktan gelen bir ifade çağrısı, daha önce hiç ceza soruşturmasıyla karşılaşmamış kişilerde haklı bir endişe yaratır. Bu aşamada verilen ifade, soruşturmanın ve olası bir kovuşturmanın seyrini doğrudan etkileyebilir. Aşağıda, çağrıyı aldığınız andan ifadenin tamamlanmasına kadar bilinmesi gereken temel hususlar yer almaktadır.
Önce sıfatınızı öğrenin
Ceza soruşturmasında kişiler şüpheli, müşteki (şikâyetçi) veya tanık sıfatıyla dinlenebilir. Haklar ve yükümlülükler sıfata göre değişir. Tanığın kural olarak gerçeği söyleme yükümlülüğü vardır ve gerçeğe aykırı tanıklık suç oluşturur; şüphelinin ise yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkı vardır. Çağrı belgesinde veya telefon görüşmesinde hangi sıfatla ve hangi dosya kapsamında çağrıldığınızı mutlaka sorun. Soruşturma dosyasının numarası ve ilgili birim bilgisi, avukatınızın hazırlık yapabilmesi için gereklidir.
Şüpheli olarak ifade verirken haklarınız
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 147. maddesi uyarınca ifade alınırken şüpheliye:
- Kendisine yüklenen suç anlatılır,
- Müdafi seçme ve onun hukuki yardımından yararlanma hakkı olduğu, müdafiin ifade sırasında hazır bulunabileceği bildirilir; müdafi seçecek durumda değilse ve isterse baro tarafından müdafi görevlendirilir,
- Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının (susma hakkının) kanuni hakkı olduğu söylenir,
- Şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır,
- Yakalanmışsa, istediği yakınına durumun derhâl bildirilmesi sağlanır.
Kimliğe ilişkin sorulara doğru cevap verme yükümlülüğü ise susma hakkının kapsamı dışındadır. Çocuklar, kendini savunamayacak derecede engelli olanlar ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda şüpheliye, talebi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.150).
İfade tutanağı ve yasak yöntemler
İfade bir tutanağa bağlanır; tutanak imzalanmadan önce dikkatlice okunmalı, eksik veya hatalı yazılan kısımların düzeltilmesi istenmelidir. Kötü davranma, tehdit, yorma, aldatma veya kanuna aykırı bir yarar vaadi gibi iradeyi bozan yöntemler yasaktır; bu yollarla alınan ifade delil olarak değerlendirilemez (CMK m.148). Ayrıca müdafi bulunmaksızın kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.
Çağrıya gitmezsem ne olur?
Şüpheli olarak usulüne uygun çağrılıp gelmeyen kişi hakkında zorla getirme kararı verilebilir. İfade tarihinde mazeretiniz varsa, bunu önceden ilgili birime bildirmek ve yeni bir tarih istemek en doğru yoldur. Avukatınız ifade tarihinin ve yerinin belirlenmesinde de yardımcı olabilir.
Dolandırıcılık uyarısı
Kendisini savcı, polis veya jandarma olarak tanıtıp “hakkınızda soruşturma var” diyerek para, IBAN, kart bilgisi, şifre veya doğrulama kodu isteyen aramalar dolandırıcılıktır. Resmî makamlar telefonda para transferi veya şifre talep etmez. Hakkınızdaki dosyaları e-Devlet üzerinden veya bir avukat aracılığıyla kontrol edebilirsiniz.
Konuya ilişkin hizmetlerimiz için Ceza Hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?
Kural olarak zorunlu değildir; ancak şüphelinin müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır. Çocuklar, kendini savunamayacak derecede engelli olanlar ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda talep aranmaksızın müdafi görevlendirilir.
İfadede susma hakkımı kullanırsam aleyhime olur mu?
Susma hakkı kanunla tanınmış bir haktır ve kullanılması tek başına aleyhe delil sayılamaz. Ancak hangi durumda konuşmanın, hangi durumda susmanın yararlı olduğu dosyaya göre değişir; bu kararı avukatınızla birlikte vermeniz önerilir.
Telefonla ifadeye çağrıldım, gerçek mi?
Kolluk telefonla da çağrı yapabilir; ancak arayan kişi para, IBAN, şifre veya doğrulama kodu istiyorsa bu kesinlikle dolandırıcılıktır. Dosya numarasını ve birimi sorup e-Devlet veya ilgili birimin resmî numarası üzerinden teyit edin.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 147, 148, 150
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Somut uyuşmazlığınız için bir avukata danışmanız önerilir. Yazı yayım tarihindeki mevzuat ve uygulamaya göre hazırlanmış olup sonraki değişiklikleri yansıtmayabilir.